Klienci, którzy 15 grudnia 2009 r. wybrali się do delikatesów na Muranowie, zamiast o mięso mielone, włoszczyznę i kapustę kiszoną mogli prosić o bova muelitajo, legomoj albo acida brasiko.

 

 

A w studio mody – o pantalono albo robo, czyli spodnie lub sukienkę.

 

 

Kartki z nazwami ponad 200 towarów w języku esperanto  pojawiły się w trzech punktach handlowych – atelier Joanny Klimas przy ul.Nowolipki 2, sklepie mięsno-wędliniarskim Krzysztofa Kalbarczyka przy ul. Anielewicza 3/5 oraz delikatesach Rogamex przy Zamenhofa 13. Przedsiębiorców zachęcił do udziału w akcji warszawski klub Esperantystów i  Muzeum Historii Żydów Polskich, którzy chcieli w ten sposób zwrócić uwagę na 150 rocznicę urodzin Ludwika Zamenhofa.

 

Twórca języka esperanto przez wiele lat mieszkał przy dzisiejszej ulicy Zamenhofa – wówczas była to Dzika 9 a (na tym miejscu stoi powojenny blok z numerem Zamenhofa 5 z pamiątkową tablicą), w pobliżu Placu Bohaterów Getta i powstającego przy nim Muzeum Historii Żydów Polskich. To tutaj powstało jego najważniejsze dzieło „Lingvo internacia“ („Język międzynarodowy“), wydane w 1887 r. pod pseudonimem dr Esperanto (czyli „mający nadzieję“), tu prowadził praktykę okulistyczną, tutaj zmarł 14 kwietnia 1917 r. i został pochowany na Cmentarzu Żydowskim przy ul. Okopowej.
Zamenhof urodził się 15 grudnia 1859 r. na Podlasiu – w Białymstoku, który później wspominał tak: "To miejsce mojego urodzenia i lat dziecinnych, Białystok, nadało kierunek wszystkim moim usiłowaniom. (…) W takim mieście, bardziej niż gdzie indziej, wrażliwa natura czuje ciężar różno¬ję¬zycz¬no¬ści i wnioskuje na każdym kroku, że różność języków jest jedyną lub przynajmniej główną przyczyną, która rozdziela ludzką rodzinę na wrogie części”.Pochodził z wielodzietnej rodziny żydowskiej – miał jeszcze ośmioro rodzeństwa (ostatnia trójka przyszła na świat już w Warszawie). Talent lingwistyczny odziedziczył najprawdopodobniej po ojcu - Marku,  który przyjechał do Białegostoku z Tykocina,  by zarabiać na życie ucząc prywatnie języków obcych, a przy okazji poznał przyszłą żonę – Rozalię Sofer. Potem otworzył szkołę dla dziewcząt żydowskich „Tora ba dereh Erec”. Uczył w niej języka niemieckiego i francuskiego.
Mały Ludwik już w dzieciństwie zapisywał zeszyty niezrozumiałymi dla innych wyrazami, pracując nad „lingva universala“, czyli sztucznym językiem (niestety, gdy wyjechał na studia medyczne do Moskwy, spełniając oczekiwania rodziny, zapiski zostały zniszczone przez ojca, który chciał za wszelką cenę zniechęcić potomka do mało zyskownego hobby). Jeśli wierzyć źródłom – w wieku lat 14 władał już sześcioma językami. Jako dziesięciolatek napisał dramat Wieża Babel, czyli tragedia białostocka w pięciu aktach, który odzwierciedlał różnice językowe w wielonarodowym mieście. Prace nad „lingva universala“ młody Zamenhof zakończył w 1879 r. Niemiłym zaskoczeniem po powrocie ze studiów był dla niego fakt, że niemiecki ksiądz Joachim Martin Schleyer opracował już w międzyczasie nowy wspólny język – wolapik i wydał o tym pracę (Schleyer twierdził, że zrobił to z nakazu samego Boga). W dwa lata po ukazaniu się esperanto, istniało 316 podręczników do nauki wolapika w 25 językach, 283 kluby i 25 gazet. W tym czasie aktywnych jego użytkowników było ok. 200 tys., głównie na kontynencie europejskim i amerykańskim. Po ukazaniu się „Lingvo internacia“ wolapik miał zostać jednak sukcesywnie wyparty przez znacznie łatwiejszy w nauce język Zamenhofa.

W jego życiu można wyróżnić dwa warszawskie etapy. Pierwszy – od 1873 r., kiedy przeniósł się tutaj z całą rodziną i zaczął uczęszczać do II Gimnazjum Rządowego. Drugi – od 1881 r., kiedy po zamachu na cara Mikołaja II i groźbie antysemickich pogromów w Rosji, przerwawszy studia w Moskwie wrócił do Polski. Tu skończył edukację medyczną, zrobił specjalizację z okulistyki. Zaręczył się z Klarą Silbernik i dzięki wsparciu przyszłego teścia wydał swą przełomową pracę. Wówczas państwo Zamenhof mieszkali na ulicy Przejazd 9. Ludwik, aby utrzymać rodzinę, wyjechał na krótko do Chersonia w Rosji, potem do Grodna. Bez większego skutku – po powrocie wspomógł ich znów finansowo teść, ojciec Klary – dzięki czemu wynajęli mieszkanie przy ul. Dzikiej 9 a, gdzie Dr Esperanto otworzył prywatną praktykę. Na szczęście efekt wydanej wcześniej pracy przeszedł chyba najśmielsze oczekiwania nawet samego autora – w różnych krajach zaczęły powstawać klubu esperanto, wychodzić czasopisma w nowym międzynarodowym języku.W 1905 r. w Boulogne-Sur-Mar we Francji odbył się I Światowy Kongres Esperanto. Zamenhofa odznaczono Orderem Legii Honorowej.
W tym czasie Dr Esperanto pracował już nad nową ideą – uniwersalnej religii, która miałaby zbliżyć Żydów do innych narodów. „Stój po bratersku i na równi z innymi na fundamencie neutralnej użyteczności dla braci. Żyd w Warszawie nie musi stawać się ani Polakiem, ani Palestyńczykiem. Niech będzie on po prostu skromnym obywatelem Polski. W ten sposób będzie członkiem wspólnoty hebrajskiej i całej ludzkości. Używanie neutralnego, międzynarodowego języka zjednoczy wszystkich Żydów na świecie“ – pisał w pierwszej książce poświęconej tej tematyce, wydanej pod pseudonimem „Homo sum“. Chciał stworzyć ruch społeczny, oparty na pełnym tolerancji, pokojowym porozumieniu się wyznawców wszystkich religii.Koncepcja, zwana homaranizmem (od słowa w esperanto: homaro – ludzkość), i wywodząca się z nauk żyjącego w I w p.n.e. filozofa Hillela, nie znalazła jednak szerszego uznania. „Homaranizm jest nauką, która nie odrywając człowieka od jego naturalnej ojczyzny, ani od języka, ani od religii, daje mu możliwość uniknięcia wszelkiej fałszywości i opozycyjnych wypowiedzi w swoich narodowych religiach, zasadach i możliwościach komunikowania się z ludźmi wszystkich języków i religii na neutralnie ludzkim fundamencie, na zasadach wzajemnego braterstwa, równości i sprawiedliwości.“ – pisał o niej Zamenhof. Chciał też założyć kolonię w niezamieszkałej części świata, gdzie powstałoby niezależne państwo żydowskie.
W 1913 r. wysunięto kandydaturę Zamenhofa do Nagrody Nobla. Autor zrzekł się wszelkich należnych mu praw, oddając esperanto na użytek ludzkości. Zmarł 14 kwietnia 1917 r., jego grób znajduje się na Cmentarzu Żydowskim przy ul. Okopowej.

W 1930 r. wyłączono fragment ulicy Dzikiej, nadając jej nazwisko Zamenhofa – na jego cześć. Przed wojną ten odcinek słynął ze znakomitych koszernych restauracji, jak „Pod siedemnastką“ (nr 17) i „Rajsa“ (nr 58). Ulica należy dziś do Żydowskiego Traktu Pamięci. Na Muranowie jest też ulica Esperanto.
Syn Ludwika, dr Adam Zamenhof (Leon) był znanym okulistą. 6 września 1939 r. został ordynatorem Szpitala Starozakonnych na Czystem, a następnie jego dyrektorem. Na początku października 1939 r. gestapo wtargnęło do szpitala i aresztowało dr Zamenhofa. Wywieziony do obozu w Palmirach, 29 stycznia 1940 r. został rozstrzelany.