mapa

aktualności
More News...
Architektura odwołująca się do duchowości niesie za sobą ogromne znaczenia (Venderber i Moore, 1977 za: Al. – Zoabi, 2004) i konieczne jest świadome kształtowanie jej przekazu. Powstaje pytanie o jej rolę w miejscu, które jest właściwie obszarem duchowym, które było miejscem walki o wielkie wartości i dla wielu ludzi jest miejscem uświęconym. Jest to pytanie nie tylko o tworzenie miejsc pamięci, ale również rolę architektury w nawiązywaniu dialogu między teraźniejszością i przeszłością miejsca, pomiędzy jego duchowym (sacrum) i codziennym (profanum) wymiarem, które się nakładają na siebie w warstwie fizycznej i znaczeniowej oraz o kształtowanie tego współistnienia. Zgodnie z założeniami psychologii środowiskowej każda zmiana przestrzenna wymaga zrozumienia tego, co w danym miejscu było, jego znaczenia, więzi istniejących w tym miejscu, emocji towarzyszących przebywaniu w danej przestrzeni; i świadomości, że kształtowanie relacji człowieka z miejscem odbywa się między innymi poprzez architekturę. Miejsca naznaczone tragicznymi wydarzeniami są szczególne wrażliwe na zmiany, ma konsekwencje dla funkcjonowania i tożsamości miejsca, emocji, jakie wzbudza i sposobu jego doświadczania. Wydaje się, że w procesie budowania duchowego miejsca na obszarach o podobnej jak Muranów historii warto wykorzystać bogactwo wartości i znaczeń duchowych miejsca na wszystkich poziomach uniwersalnym, lokalnym, i indywidualnym (Bodnar, 1992 za: Osborne i Brian, 2001) Odwołać się zarówno do uniwersalnych oraz lokalnych wartości i na bazie zastanej tożsamości miejsca świadomie nadawać nowe znaczenie. W przestrzeni Muranowa szczególnie istotne jest równoważenie życia i transcendencji, emocji pozytywnych i negatywnych w stosunku do miejsca. W stosunku do tego miejsca mieszkańcy odczuwają lęk, onieśmielenie, poczucie winy, być może rolą architektury jest, więc nadanie miejscom duchowym również pozytywnego wymiaru, odwołania się do wydarzeń, które wyzwalają pozytywne emocje. Niemniej ważne jest wskazanie granicy i relacji między sacrum i profanum, ukształtowanie przestrzeni fizycznej tak by wyraźnie określić granice sacrum i styku sacrum z profanum, dać mieszkańcom możliwość wyjścia z „miejsca pamięci”. Jednoczesne istotne jest zadbanie o poczucie bycia u siebie mieszkańców i ludzi, którzy odwiedzają Muranów ze względu na przeszłe wydarzenia. Warto zwrócić uwagę na potrzebę odniesień do tego, co autentyczne, w tej przestrzeni wybudowanej na gruzach przeszłości. Ślady i pozostałości czy też sama świadomość istnienia podziemnych ruin jest źródłem silnych emocji i przeżyć duchowych, do których warto się odwołać. I wreszcie istnieje potrzeba stworzenia mostu nad przerwaną historią, przywoływania, poprzez działania w przestrzeni, pozytywnie kojarzonej historii przedwojennej, miejsc dających poczucie sensu trwania, ciągłości i związku z ludźmi, we wspólnocie życia w tym samym miejscu (Manzo, 2005).

PARTNERZY:



